Od 7 maja 2022 r. uprawa konopi włóknistych nie wymaga zezwolenia wójta ani nie podlega limitom wojewódzkim. Warunkiem jest wpis do rejestru konopi włóknistych, który prowadzi dyrektor oddziału terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Podstawa: ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii po nowelizacji z 24 marca 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 763). Ostatnia zmiana — ustawa z 3 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1004) — obowiązuje od 27 sierpnia 2026 r. i ten poradnik ją uwzględnia.
Krok 1 — kup kwalifikowane nasiona, zanim złożysz wniosek. Do wniosku dołączasz fakturę (nie paragon) zakupu materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, wystawioną na wnioskodawcę, oraz kopię etykiety z opakowania. Odmiana musi być w Krajowym Rejestrze COBORU lub we Wspólnotowym Katalogu Odmian i mieć THC do 0,3 %. Wymóg kwalifikowanych nasion nie dotyczy tylko nasiennictwa i badań naukowych. Które odmiany i po ile — w poradniku o odmianach konopi włóknistych.
Krok 2 — złóż wniosek do właściwego oddziału KOWR PRZED siewem. Właściwy jest oddział terenowy według Twojego miejsca zamieszkania lub siedziby, nie według położenia pola. Wniosek składasz osobiście, pocztą, przez ePUAP albo przez eRolnik. Od 30 stycznia 2023 r. obowiązuje nowy formularz — stary z 2022 r. nie jest przyjmowany. We wniosku podajesz: dane i NIP/REGON/PESEL, odmianę, planowaną powierzchnię, numery działek ewidencyjnych, miejsce przechowywania, cel uprawy, a jeśli uprawiasz nie na własne potrzeby — dane podmiotu skupującego z rejestru. Składasz też oświadczenia: o niekaralności za nielegalną uprawę maku, konopi lub koki, o powierzchni na potrzeby własne (do 1 ha rocznie) i o prawdziwości danych.
Krok 3 — zapłać opłatę skarbową 30 zł (podmiot skupujący — 125 zł; pełnomocnictwo — 17 zł) i dołącz potwierdzenie. Dyrektor OT KOWR ma 14 dni od kompletnego wniosku na wpis. Wpis jest bezterminowy: nie odnawiasz go co roku i nie płacisz ponownie.
Krok 4 — pilnuj obowiązków po wpisie. Każdą zmianę danych (powierzchnia, działki, odmiana, model wykorzystania, odbiorca) zgłaszasz w ciągu 30 dni — do 27 sierpnia 2026 r. termin wynosił 14 dni. Zaprzestanie lub zawieszenie uprawy zgłaszasz również w 30 dni. Plon sprzedajesz wyłącznie podmiotowi skupującemu z rejestru KOWR albo przetwarzasz sam. Ustawa z 2026 r. po raz pierwszy rozróżnia „uprawę na potrzeby własne” (produkty do własnego gospodarstwa, bez odsprzedaży) od „przetwarzania we własnym zakresie” (przetwory z własnego plonu wolno sprzedać) — wcześniej producenci mylili te tryby i podawali KOWR błędne dane.
Krok 5 — przygotuj się na kontrolę. KOWR sprawdza co roku co najmniej 10 % producentów i 10 % skupujących (tego samego skupującego nie częściej niż raz na trzy lata). Kontroler porówna powierzchnię z wnioskiem: różnica powyżej 5 % (a przy uprawie na własne potrzeby zaniżenie o 10 % i więcej) to wykroczenie. Nowość od 2026 r.: nie ma wykroczenia, jeśli powierzchnia faktyczna jest mniejsza z powodu niekorzystnych zjawisk pogodowych, które zniszczyły część plantacji.
Co grozi za błędy. Uprawa lub skup wbrew ustawie (w tym siew bez wpisu) — wykroczenie zagrożone grzywną. Brak aktualizacji danych w terminie, brak zgłoszenia zaprzestania, brak sprawozdania skupującego — kara pieniężna 1 000 zł. Utrudnianie kontroli — 10 000 zł (od 27.08.2026 także dla skupujących). Uprawa odmiany, która przy kontroli ARiMR przekroczy 0,3 % THC, to wstrzymanie płatności i postępowanie; uprawa konopi innych niż włókniste (powyżej 0,3 %) to przestępstwo.
Dopłaty to osobna ścieżka. Wpis do KOWR jest warunkiem płatności do konopi włóknistych, ale o płatność wnioskujesz w ARiMR (eWniosekPlus), a oświadczenie o uprawie i etykiety nasion składasz do ARiMR najpóźniej do 1 września. Brak etykiet kończył się w praktyce odebraniem dopłaty mimo poprawnego pola.
Podmioty skupujące mają własne obowiązki: wpis (125 zł), umowy z producentami i sprawozdanie do KOWR do końca lipca według stanu na 15 lipca. Rejestr liczył w lipcu 2026 r. 76 skupujących na 1 681 producentów — dlatego odbiorcę warto mieć przed złożeniem wniosku, a nie po zbiorze. Kto kupuje i na jakich warunkach — w poradniku o skupie i kontraktacji. Listy kontrolne do wydruku i cała droga rolnika — w centrum konopnym.